As especias son productos de orixe vexetal que troceados, pulverizados, ou enteros se engaden ás comidas para facelas máis apetecíbeis e resaltar os sabores:
NÉBODA (Ajedrea):
Utilízanse só as follas, frescas ou deixadas secar. Usase en pratos de carne, guisos e recheos, utilízase tamén nos embutidos como condimento picante. As follas, secas e pulverizadas, pódense engadir ao pan rallado para rebozar carnes ou peixes.
ALBAHACA
Utilízanse só as follas, e pódese consumir fresca ou seca. Utilízase tradicionalmente na cociña mediterránea, como aromatizante, nos pratos nos que está presente o tomate. Tamén a agradecen os pratos de hovos, base de pizzas, as mezclas con queixo ricotta e por suposto na salsa pesto. Tamén podemos atopala albahaca morada 'Ocimum tenuiflorum' á que podemos darlle na cociña o mesmo uso.
ANÍS ESTRELADO
Especie distinta do anís corrente, a flor do arbusto chino “badianero” da uns froitos con forma estrella, que se empregan enteiros ou machacados.
Cun intenso aroma debido ao anisol e anetol que conteñen.
Úsanse para facer determinados licores, pratos de peixe ou infusións
AZAFRÁN
Serve para dar olor, cor e sabor a moitos pratos típicos asiáticos e europeos, como a paella.
CANELA
Esta especia oriunda de Ceilan, é a corteza pelada das ramas do canelo. É unha especia aromática moi utilizada na cociña oriental desde a antigüidade.
O canelo ten unha corteza externa que se descarta e logo se separa a
corteza interior que se enrola e se deixa secar para formar o que
coñecemos como canela en rama, a súa cor é marron claro, algo vermella e o seu sabor un pouco doce. Tamén se utiliza a canela en polvo.
Na cociña occidental emprégase, principalmente en pratos doces e en repostería ou para aromatizar bebidas quentes como chocolate ou café.
CARDAMOMO
Os froitos do cardamomo son pequenas cápsulas de forma oval, gris verdosos e con rallas, que conteñen semillas marróns moi aromáticas. Pranta orixinaria do sur da península indostánica, existen dúas variedades: o cardamomo grande, de Ceilán e o pequeno, da costa Malabar e de Java.
O Cardamomo é unha das especias máis caras, xunto ao azafrán e a vainilla, úsase para condimentar pans, pasteis, doces e forma parte da composición do curri.
CAYENA
A utilización da cayena é moi frecuente na cocina da India e de América Latina. Polo seu acentuado sabor picante debe utilizarse con moita precaución. Estimulante da circulación sanguínea e a dixestión. É un ingrediente básico da salsa Tabasco.
CILANTRO
As follas e as semillas do Cilantro teñen un sabor diferente, así que é tanto unha herba aromática como unha especia. As semillas utilízanse tanto enteiras como molidas para dar sabor a pans, bizcochos, galletas e bolos, para aromatizar carnes preparadas, adobos e encurtidos.
Tamén se emprega na elaboración da salsa canaria coñecida como "mojo verde".
É un dos compoñentes do curry e forma parte doutras moitas mezclas de especias orientais.
CRAVO
Tratase dos capullos secos das flores do clavero, pranta orixinaria das Illas Molucas que chegou á Península na idade media de mans dos Árabes. Moi usado en salsas, guisos e encurtidos polo seu agradábel aroma. Utilízanse enteiros ou molidos.
COMINO
Pranta aromática cuias semillas se usan como especia. É de sabor moi forte por iso débese usar con moita precaución. Emprégase como condimento de queixos, salsas e carnes, forma parte do cuscús. Ingrediente con gran tradición na cociña árabe e mediterránea. Algunhas culturas norteafricanas utilízano como afrodisiaco elaborando unha mezcla composta de mel, comino e pementa.
CÚRCUMA
Da familia do xensibre, é orixinaria da illa de Java, aínda que está extendida a outros países tropicais de Asia, de América Central e das Antillas. Estas raíces teñen un colorante amarelo esencial denominado curcumina, utilizado para perfumar ou dar cor ás mostazas. Condimento de cor amarelo intenso, moi utilizado na cociña hindú. É un tónico estomacal similar ao xensibre, estimula a secreción de xugos gástricos. Na cociña utilízase a raíz, xeralmente fervida, seca e moida. A cúrcuma utilízase tamén para os arroces brancos e peixes, crustáceos, verduras como a colifrol e as patacas, é un dos ingredientes do curry en polvo e a salsa Worcestershire.
CURRY
O polvo do curry é unha mezcla de entre 16 e 20 especias, sendo as principais cúrcuma, canela, clavos, cilantro, comino, xensibre, mostaza, pementa vermella e negra, e alholva. O máis picante e forte é o curry de Madrás. É un condimento fundamental na cociña da India e Asia Sudoriental, e tamén se utiliza no Caribe.
ENEBRO
As baias de enebro coñecidas, sobre todo, porque dan á xenebra un sabor particular, teñen un gusto doce e aromático. É unha especia común na cociña Europea septentrional.
O enebro crece con facilidade nas rexións septentrionais, con clima temperado, as baias prodúcense só na pranta femenina, son de cor negro-azul cando están maduras.
Usado para aromatizar carnes combina moi ben nos estofados e con porco, a tradicional xelatina de grosellas que acompañan ao cordero e as carnes de caza.
ENELDO
É unha pranta da familia do perexil orxinaria de Europa e Asia occidental, que se cultiva en todo o mundo. Destacado pola súa afinidade co pesixe e pola súa utilización en encurtidos. As follas frescas son moito máis sabrosas que as secas, e como coa cocción disminue o seu sabor, deben engadirse ao prato pouco antes de servilo. Pranta aromática moi usada na cociña dos Países Escandinavos, de sabor suave e delicado parecido ao hinoxo, de sabor e cor máis fortes, co cal non debe confundirse polo seu extraordinario parecido coas follas.
Úsanse como condimento tanto as follas como os froitos para dar sabor a sopas e salsas, é especialmente apto para o peixe. Combina moi ben co iogurt, a crema ácida e os ovos.
ESTRAGON
Herba de sabor e aroma moi finos e agradabeis, moi empregada na cociña francesa, especialmente con polos e ovos e esencial para a preparación da salsa bearnesa. Non confundir co estragón ruso, que non ten o mismo sabor e aroma.
HERBABOA
De todas as variedades da menta, esta é a de sabor e aroma máis forte. Híbrido da Mentha aquatica e Mentha viridis, foi cultivada por primeira vez en 1750. As dúas formas principais cultivadas son a menta negra, que ten as follas e os vástagos de color violáceo e a menta branca, que ten follas verdes e un gusto máis suave. Utilízase nos mesmos pratos que a menta: para condimentar, en salsas de iogurt, en asados, ensaladas ou como decoración. Tamén está presente na coctelería.
HERBALUISA
As follas frescas, enteiras ou troceadas, empréganse en ensaladas, recheos para carnes vermellas, polo, pavo e peixe. En polvo utilízase para aromatizar bebidas.
HINOXO
Utilízase toda a pranta: bulbo, follas, semillas. O bulbo, de sabor anisado pódese consumir crú ou cociñado. As follas e o cogollo frescos, en ensaladas. As semillas úsanse para aromatizar guisos, pratos de peixe e verduras, doces, sopas e salsas.
LOUREIRO
Apreciado polo seu aroma, as follas secas utilízanse para condimentar sopas, salsas, estofados, pratos de carne e peixe, escabeches e caldos. As follas deben ser retiradas antes de servir xa que non son dixeríbeis.
MEllORANA
As follas úsanse frescas ou secas, enteiras ou en polvo, en ensaladas, así como en pratos de verduras e hovos. Xunto ao Ourego co que é moi fácil confundila, É a quinta esencia das pizzas. A Mejorana ten un sabor máis delicado e é máis suave que o Orégano.
MELISA
Toda a planta ten un aroma agradábel, que lembra lixeiramente ao do limón. A Melisa é a pranta base para facer o famoso Agua del Carmen. Crece en lugares húmidos ou frescos.
MENTA
Os tallos e as follas son empregados para elaborar salsas para acompañar carnes, principalmente o cordeiro. Engádese a ensaladas, postres, sopas, guisantes, fabas e verduras en xeral, tamén é moi apreciada en coctelería para decorar e aromatizar bebidas.
A Menta seca conservará todalas súas propiedades se a gardamos nun recipiente hermético e opaco para que no lle dea a luz.
MOSTAZA EN GRAN
O froito das diferentes especies de mostaza é unha silicua que contén numerosas semillas. Empréganse moidas habitualmente con salchichas, hamburguesas, carnes asadas, así como para preparar salsas.
NOZ MOSCADA
Especia de gran tradición na cociña do sudeste asiático chegou a Europa de man dos árabes. Trátase da semilla interior da pranta, utilízase seca e rallada para aromatizar bebidas quentes, postres, froitas cociñadas, pasteis e biscoitos, e tamén en salsas saladas como a bechamel. En Europa a noz moscada emprégase en pratos doces e salados mentras que os árabes a empregan para guisos de cordeiro.
OUREGO
É característico o emprego de ourego na cociña italiana. É un excelente condimento para pratos elaborados con salsa de tomate, como a pasta e as pizzas, ou para engadir ás ensaladas, tamén combina ben con hovos o queixo. Un claro exemplo é a ensalada de tomate, aliñada con aceite de oliva virxe, sal e unha pizca de ourego.
O ourego é moi parecido á mellorana (Origanum majorana) pero de sabor algo máis suave.
PEREXIL RIZADO
É unha pranta oriunda do Mediterráneo europeo que gregos e romanos empregaban como aromatizante de diversos guisos.
Consúmese como pranta de aderezo, aromática e sazonadora de diferentes preparacións culinarias. Posee un alto contido en vitamina C, e as súas follas son ricas nun aceite volátil, cuio principio activo é o apiol.
PERIFOLLO
As follas secas utilízanse para dar sabor a sopas, carnes, peixes, salsas e pratos con hovos. En Italia utilízanse as follas frescas e tenras nunha típica ensalada. Moi utilizado en recetas de cociña francesa que inclúen "finas herbas". Cando se empregan nos guisos convén engadilas no último momento para evitar a pérda de aromas pola cocción.
PEMENTÓN
Utilízase o froito desecado e moido, o sabor é algo picante e máis ben doce. Serve para condimentar pratos de carne e verduras. É un dos condimentos tradicionais da cociña española, pero tamén se emprega ampliamente noutras gastronomías, como a húngara e a “cajún”. Capsicum tetragonum; red pepper
PEMENTA
Froito aromático e picante da Piper nigrum, Pranta tropical orixinaria da India, pertencente á familia das Piperáceas. O sabor característico é máis pronunciado na pementa branca e máis suave na verde, sen embargo a pementa verde e a negra son máis aromáticas que a pementa branca.
Pementa negra, pementa verde e a pementa branca, son diferentes variedades producidas dependendo dos distintos estados de maduración dos grans ao ser recolectados da pranta: A pementa negra recóllese cando a maduración está próxima, xusto no momento en que as baias presentan unha cor amarela-alaranxada. A Pementa verde son grans totalmente sen madurar. A pementa branca son grans totalmente maduros desprovistos da cascara. Non debemos confundirnos coa mal chamada pementa rosa que nada ten que ver coa pementa.
A pesar da existencia destas 3 variedades “productivas”, a pementa negra é con diferencia a de maior producción e consumo, a máis apreciada polas súas características organolépticas, pronunciado sabor e intenso aroma.
A pementa branca é utilizada principalmente na cociña occidental na elaboración de cremas ou salsas brancas, onde a pementa negra podería estropear a cor (por exemplo na bechamel). Tamén ten cabida naqueles pratos que requiren o sabor da pementa pero sen o marcado aroma da pementa negra.
A pementa verde é empregadas principalmente na cociña occidental, xeralmente como guarnición picante e na elaboración de salsas para acompañar asados de carne como o bistec á pementa verde.
Pementa de Cayena
Prepárase pulverizando guindillas desecadas; forma parte de pratos picantes, salsas de queixo e mahonesas aromatizadas. Tamén podemos atopar as guindillas enteras (trátase dunha variedade de tamaño pequeno). Capsicum longum; cayenne pepper .
Pementa de Jamaica
Úsanse as “bayas” secas, enterais ou moidas, en encurtidos, escabeches e outros guisos, así como en pasteis e galletas. Úsase as veces mezclada con pementa negra. O seu nome en inglés, "todas as especias", fai referencia ao seu aroma e sabor, que parecen unha mezcla de especias diferentes. Pimento dioica; malagueta; allspice.
PEMENTA ROSA
Falsa pementa, na actualidade téndese a chamarlle “Bayas Rosas”, aínda que durante moito tempo chamouselle Pementa Rosa, ata que se demostrou que a orixe destas era diferente ao da Pementa. A baya rosa ten un lixeiro gusto de resina e os adeptos á nova cociña apreciano polo seu aspecto e o seu sabor incomparábel para marinadas, terrinas e salsas. Figura tamén ao principio das mezclas 5 Pementas, onde ofrece un contraste sorprendente con granos de pementa verde, negra e branca.
ROMERO
As follas secas de romero empréganse como especia. O agradábel aroma do romero e as súas propiedades dixestivas convírteno nun condimento ideal, especialmente útil en pratos fortes e grasos, asados, guisos, escabeches e sofritos, tamén se utiliza para aromatizar sopas e salsas. Excelente resultado cos asados de aves.
Poñendo algunhas ramas de romero en aceite de oliva obtense aceite de romero para condimentar ensaladas.
SALVIA
As follas secas empréganse para dar sabor a embutidos, queixo fresco, carnes picadas, pescados, ensaladas, sopas e guisos. A combinación de salvia e cebola é recomendada para pratos ricos en grasas como os de porco, salmón, anguila. As froles son utilizadas pola industria conservera para preparar mermeladas.
SÉSAMO
O Sésamo ou Ajonjoli é unha das semillas oleaxinosas máis antigas coñecidas polo home. As semillas de sésamo teñen unha arraigada tradición de uso na cociña e repostería internacional, especialmente na cociña oriental (china e xaponesa).
TOMELO
Utilízase para aromatizar e dar sabor a queixos, guisos, sopas, pratos de carne, peixes e salsas, especialmente salsas de tomate á italiana. O tomelo como especia está indicado para facer máis dixestivos os pratos grasos, combina moi ben coas patacas, hovos e embutidos.
VAINILLA
A vainilla que coñecemos como condimento é o froito da orquídea Vanilla planifolia. A súas froles son pequenas e fragantes, dunha cor amarela limón e teñen unha vida efímera de tan só un día. O froito ten forma de vaina, dalí o seu nome, e tarda uns 4 a 9 meses en madurar. Os Aztecas a usaban para aromatizar o chocolate.
O uso de la vainilla na elaboración de doces, pastelería, refrescos e licores é habitual.
XENSIBRE
Rizoma descortezado e descado da Zingíber Officinale. De sabor doce e aroma penetrante e fresco característico, emprégase na elaboración de cervezas, conservas, mermeladas, doces, e mesmo algúns embutidos e licores.
Herbas medicinais. Na busca de que a limentación sexa fonte de súde, o mellor complemento a unha boa dieta é a utilización de infusións de herbas para previr e combatir doenzas e enfermidades. En Sabores de Crianza temos as seguintes herbas:
HIBISCO
Emprégase para combatir constipados, problemas de vexiga, nauseas e hipertensión.
LÚPULO
Contra o insomnio, para mellorar o apetito e como tranquilizante.
MALVA
Contra a tos, ronqueira, sibilancia, a afonía e o estreñimento.
MANZANILLA
É dixestiva, anti-colesterol, e axuda nas dores da menstruación.
MELISA
Axuda a combatir o estrés, o insomnio, a taquicardia e as malas dixestións.
MENTA POLEO
Combate os gases e a bronquitis.
MILENRAMA
É astrinxente, axuda contra as varices, combate o ardor de estómago, e síntomas da menopausia.
ORTIGA VERDE
Protexe o fígado, mellora a circulación, e é boa para o leite materno.
REGALIZ
Combate a fatiga, a acidez gástrica e as dores de gorxa.
SALVIA
Actúa contra a diarrea e os vómitos, baixa o azúcar, e axuda nas dores da menstruación.
TILA ALPINA
É sedante, dixestiva, e beneficiosa para a función cardiovascular.
VALERIANA
Emprégase con fins tranquilizantes, contra as palpitacións, e como sedante.
Ademais temos outras infusións que resultan beneficiosas polo seu sabor e frescura como a Infusión acapulco, Infusión copacabana, Infusión de froitas e especias, Infusión de lima-limón, Infusión de laranxa-piña, Infusión froitas do bosque, Infusión hawai coctail, Infusión papaya-mandarina, Infusión piña- colada.
|
Beneficios |
Afección |
Pranta |
|
Sistema respiratorio |
tos, ronquera |
Malva |
|
Bronquitis |
Menta poleo |
|
|
Dor de gorxa |
Regaliz |
|
|
Constipados |
Hibisco |
|
|
Afonía |
Malva |
|
|
Sistema dixestivo |
Nauseas |
Hibisco |
|
Apetito |
Lúpulo |
|
|
Estreñimento |
Malva |
|
|
Xeral |
Manzanilla |
|
|
Malas dixestións |
Melisa |
|
|
Gases |
Menta poleo |
|
|
Astrinxente |
Milenrama, Salvia |
|
|
Ardor estómago |
Milenrama, Regaliz |
|
|
Contra vómitos |
Salvia |
|
|
Facilita dixestión |
Tila |
|
|
Sistema circulatorio |
Hipertensión |
Hibisco |
|
Anti- colesterol |
Manzanilla |
|
|
Taquicardia |
Melisa |
|
|
Varices |
Milenrama |
|
|
Favorece circulación |
Ortiga verde, Tila |
|
|
Contra palpitacións |
Valeriana |
|
|
Sistema urinario |
Diurético |
Hibisco |
|
Sistema nervoso |
Insomnio |
Lúpulo |
|
Tranquilizante |
Lúpulo, Melisa, Valeriana |
|
|
Contra fatiga |
Regaliz |
|
|
Sedante |
Valeriana |
|
|
Aparato genital femenino |
Dolores menstruales |
Manzanilla, Salvia |
|
Menopausia |
Milenrama |
|
|
Favorece secreción leche materna |
Ortiga verde |
|
|
Otros |
Baja el azúcar |
Salvia |